Dy kacabȧjka/Kacabajka
Dy kacabȧjk
Dy kacabȧjka dos ej ȧ ołdmiöedyśy zah, wo zy wiöe ym 19-er hundytjür gytriöen fun Wymysiöejeryna ym wynter. Dos wiöe ȧ Mȧndła-Jüza, wo’ȧ wiöe byn estrȧjhyśa drowa oüz śnȧjder, ȧn’ȧ łjyt zih zy nyn, yn estrȧjhyśa wafnrek ȧnöh. Oder der Bjerünjok-Mjyra (Grygierczyk) (1881-1940), wo’ȧ wiöe mȧster y dam. Y ȧm wywjad fjy dy etnografa ziöet’ȧ, do’ȧ kund’um ȧ frȧjerka oüskłoün, bo oły wułda zȧjn mytum, do’ȧ zo’ȧ nyn. Wihtik wiöe oü s’bynyn, myta taśjymkla, wo wün gybröht fu Win. S’zȧjn yta jok cwü wymysiöejer kacabajkja - ȧny ej ynzum müzeum ȧn zy śtomt fum end fum 19-er hundytjür. Dy ynzer wiöe ym 2008 jür ȧ müster gywiöda fjyr di, wo zy wułd’ȧ’ȧ di śun oüsgyśtiörwa zah śofa. Diöh dos zȧjn fu dar cȧjt ȧ piöecik kacabȧjkja ȧdśtanda ȧn zy wada wejder gytriöen fu Wymysiöejeryna ym wynter. Dy kacabȧjkja zȧjn łang bocy hołwa uwafüs. Dy kjycery wersyj, boc’ȧm güt, hȧst fałdajak.
Kacabajka
Kacabajka to starodawny element stroju, noszony w XIX w. przez Wilamowianki zimą. Sprowadził je do Wilamowic Józef Manda, który służył w wojsku austriackim jako krawiec i po powrocie do rodzinnego miasta zaczął szyć im takie okrycia zimowe na wzór mundurów austriackich. Jednak mistrzem ich wykonywania był krawiec Kazimierz Grygierczyk (Bjerünjok) (1881-1940). Podczas wywiadu, którego udzielił jednemu z etnografów chwalił się, że umiejętność wykonywania kacabajek była tak pożądana, że dzięki temu jako kawaler miał ogromne powodzenie u wilamowskich panien. Ważny był nie tylko krój, ale również stosowane przez niego ozdobne tasiemki przywożone z Wiednia. Do dziś zachowały się jedynie dwie przedwojenne kacabajki – jedna z nich znajduje się w naszym muzeum i pochodzi z końca XIX w. W 2008 r. została ona wykorzystana jako wzór dla tych, którzy chcieli uszyć sobie okrycia zimowe na wzór tego archaicznego elementu. Dzięki temu kilkadziesiąt kacabajek jest dziś na nowo noszonych przez Wilamowianki w zimie. Istotne, że kacabajki są długie do połowy uda, a krótsza wersja, do pasa, nazywana jest „jakłą”.
Powiązana kategoria aktualności
